Ligi i rozgrywki, Typy i zakłady, Wyniki i tabele
Aktualne Rankingi Reprezentacji Szkocji w Piłce Nożnej Mężczyzn
Reprezentacja Szkocji zajmuje obecnie miejsca w przedziale 34–45 w różnych zestawieniach światowych, co dobrze ilustruje zmienność rankingi reprezentacja szkocji w piłce nożnej mężczyzn. Według stanu na 15 lutego 2024, pozycja Szkocji w rankingu zależy od metodologii listy; w notowaniach FIFA widnieje skrót SCO, a ranking FIFA Szkocja pokazuje stabilne, choć nie najwyższe lokaty.
Za pracę drużyny odpowiada Scottish Football Association (SFA). Selekcjoner Steve Clarke prowadzi zespół od 2019 roku, wspierany przez asystentów Johna Carvera i Stevena Reida. Kapitanem jest Andrew Robertson, a sponsorem technicznym drużyny jest Adidas. Kibice znani jako Tartan Army tworzą specyficzną atmosferę na trybunach.
W skrócie historycznym reprezentacja rozegrała pierwszy oficjalny mecz w 1872 roku z Anglią (0–0). Największe zwycięstwo to 11–0 z Irlandią w 1901, a najwyższa porażka to 0–7 z Urugwajem w 1954. Szkocja uczestniczyła wielokrotnie w finałach Mistrzostw Świata i Mistrzostw Europy; szczegółowe statystyki udziałów znajdą się w dalszych częściach artykułu.
W kolejnych sekcjach czytelnik znajdzie szczegółową analizę wyników, składu, kalendarza meczów i prognoz, które pomogą ocenić aktualną formę i realne perspektywy reprezentacji.
Kluczowe wnioski
- Pozycja Szkocji w rankingach waha się między miejscami 34 a 45, zależnie od listy.
- SFA zarządza drużyną, a Adidas jest sponsorem technicznym.
- Steve Clarke jest selekcjonerem, a Andrew Robertson pełni funkcję kapitana.
- Historyczne wyniki obejmują mecz 1872 vs Anglia i rekordowe zwycięstwo 11–0 z Irlandią.
- Kibice Tartan Army znacząco wpływają na atmosferę i wsparcie drużyny.
- Szczegóły dotyczące statystyk, rankingu FIFA Szkocja i prognoz znajdują się w dalszej części artykułu.
Historia Reprezentacji Szkocji w Piłce Nożnej
Historia reprezentacji szkocji zaczyna się od pamiętnego 30 listopada 1872, gdy Szkocja zremisowała z Anglią 0–0 w pierwszym oficjalnym meczu międzynarodowym. Ten dzień stał się kamieniem milowym dla piłka nożna w szkocji i zapoczątkował długą tradycję międzynarodowych występów. Przez kolejne dekady drużyna budowała swoją tożsamość na klubowych talentach i lokalnym zaangażowaniu kibiców.
Początki i najważniejsze osiągnięcia
W początkowych latach Szkocja dominowała w British Home Championship, zdobywając tytuły w wielu sezonach, między innymi w 1884, 1885, 1894, 1921, 1976 i 1977. Turniej ten opisywał lokalne rywalizacje i podkreślał znaczenie piłka nożna w szkocji dla całej Wysp Brytyjskich. Reprezentacja wystąpiła w finałach mistrzostw świata osiem razy, w latach 1954, 1958, 1974, 1978, 1982, 1986, 1990 i 1998, choć często kończyła udział na fazie grupowej.
Kluczowe momenty w historii
W 1974 drużyna była bliska awansu mimo braku porażki, co do dziś stanowi gorzki, lecz pamiętny epizod. Mundialowe rozczarowania z 1954, 1958, 1978, 1982 i 1990 na stałe wpisały się w kroniki. Okresy kryzysów prowadziły do zmian na stanowisku trenera. W przeszłości drużynę prowadzili tacy szkoleniowcy jak Jock Stein, Alex Ferguson, Berti Vogts, Walter Smith, Alex McLeish i Gordon Strachan. Od 2019 rolę trenera pełni Steve Clarke, który stara się łączyć tradycję z nowoczesnymi metodami pracy.
Najlepsi piłkarze w historii reprezentacji
Lista najwięksi piłkarze Szkocji zawiera postaci, które wpłynęły na rozwój drużyny i jej wizerunek. Kenny Dalglish pozostaje ikoną z rekordem 102 występów i 30 golami, podobnie jak Denis Law, który także zdobył 30 bramek. Jim Leighton zapisał się na liście rekordzistów liczbą 91 występów. Współczesna kadra ma swoje liderów, w tym kapitana Andrew Robertsona, który łączy doświadczenie klubowe z reprezentacyjnym autorytetem.
| Rok / Kategoria | Wydarzenie | Znaczące osoby |
|---|---|---|
| 1872 | Pierwszy oficjalny mecz międzynarodowy (Szkocja 0–0 Anglia) | Reprezentacja narodowa |
| 1884–1977 | Wielokrotne zwycięstwa w British Home Championship | Kluby szkockie, lokalni gracze |
| 1954–1998 | Udział w finałach MŚ osiem razy | Reprezentacja, trenerzy |
| 1974 | Bliski awans z grupy bez porażki | Skład turniejowy |
| 1970–1990 | Okres słynnych zawodników i legendarnych występów | Kenny Dalglish, Denis Law, Jim Leighton |
| 2019– | Nowy etap pod kierunkiem Steve Clarke | Andrew Robertson, nowi liderzy |
Aktualny Status Rankingu
Szkocka reprezentacja prezentuje zmienną formę, co przekłada się na wahania w rankingu. W tym fragmencie skupiamy się na ostatnich wynikach i ich wpływie na pozycję w rankingu FIFA oraz na ocenę występów pod wodzą Steve’a Clarke’a.
Wyniki najnowszych meczów
W ostatnich sezonach kluczowe mecze to eliminacje i baraże, które mocno zastawiają bilans drużyny. W barażach do Euro 2020 Szkocja zremisowała 0:0 z Izraelem w półfinale, wygrała 5:3 w rzutach karnych, a w finale z Serbią padł remis 1:1 i porażka 4:5 po karnych.
Oprócz meczów barażowych, wyniki reprezentacji szkocji obejmują serie spotkań towarzyskich i eliminacyjnych, które dają mieszane sygnały co do stabilności formy. Zwycięstwa z mocnymi rywalami podnoszą morale. Porażki i remisy wpływają na ranking punktowy.
Pozycja w rankingu FIFA
Różne notowania pokazują skoki w klasyfikacji. W jednym zestawieniu z 19.12/13.12 Szkocja była na około 45. miejscu z 1480 pkt. Inne źródło z innej daty notowania wskazywało miejsce 34 z 1506.89 pkt.
Takie rozbieżności wynikają z dat aktualizacji list i metodologii liczenia punktów. Każdy mecz reprezentacji szkocji ma wpływ na końcowy bilans, więc punkty szybko rosną lub maleją w zależności od rezultatu i rangi spotkania.
Analiza ostatnich występów
Steve Clarke prowadzi zespół od 2019 roku. Pod jego kierunkiem forma bywała stabilna w eliminacjach, ale wyniki pojedynczych meczów towarzyskich i barażowych powodowały wahania w rankingach reprezentacja szkocji w piłce nożnej mężczyzn.
Znaczenie mają nie tylko wyniki, lecz także jakość gry. Dobre występy przeciw silnym rywalom poprawiają ocenę drużyny. Słabsze mecze przekładają się na spadek pozycji i mniejsze szanse na awans w kolejnych notowaniach.
| Okres | Wydarzenie | Wynik / Pozycja | Wpływ na ranking |
|---|---|---|---|
| 2020 (baraże Euro) | Półfinał z Izraelem, finał z Serbią | 0:0 (k. 5:3), 1:1 (k. 4:5) | Wzrost punktów po półfinale, minimalna strata po finale |
| Notowanie 13.12/19.12 | Oficjalne publikacje FIFA | około 45. miejsce, 1480 pkt | Spadek w stosunku do wcześniejszych notowań |
| Inne notowanie (data wcześniejsza) | Alternatywne zestawienie | 34. miejsce, 1506.89 pkt | Wyższa pozycja dzięki korzystnym wynikom w krótkim okresie |
| Sezon 2019–2024 | Eliminacje i towarzyskie | mieszane wyniki | Niestałość w rankingu zależna od pojedynczych meczów |
Najważniejsze Rywalizacje
Rywalizacje reprezentacji Szkocji mają długą tradycję i znaczący wpływ na atmosferę wokół drużyny. Mecze o dużym napięciu przyciągają tłumy i wpływają na postrzeganie kadry w Europie. Poniżej przedstawiamy kluczowe konfrontacje, które kształtują pozycję Szkocji w rozgrywkach międzynarodowych.
Mecze z Anglią
Mecze z Anglią to najstarsze derby międzynarodowe. Pierwsze spotkanie odbyło się w 1872 roku i od tamtej pory starcia te mają ogromne znaczenie dla obu narodów.
Kibice Szkocji, znani jako Tartan Army, traktują te mecze jak święto. Wyniki wpływają na prestiż narodowy i pamięć o ważnych momentach w historii piłki.
Spotkania z Niderlandami
Spotkania z Niderlandami to często konfrontacje na wysokim poziomie. Pamiętne zwycięstwo nad Holandią na mundialu lub inne kluczowe mecze turniejowe podniosły rangę szkockiej reprezentacji w Europie.
Takie starcia pomagają trenerom ocenić siłę drużyny. Wyniki w tych meczach wpływają na ranking i obraz Szkocji w konfrontacji z czołowymi zespołami.
Inne kluczowe rywale
Wśród rywale Szkocji znajdują się zarówno kraje Wysp Brytyjskich, jak i silne drużyny z Europy. Spotkania w eliminacjach oraz w ramach szkocja liga narodów często decydują o awansach i miejscach w tabeli.
Rywalizacje z mocniejszymi zespołami mają bezpośredni wpływ na pozycję w rankingach FIFA i Elo. Dobre wyniki przeciw trudnym przeciwnikom poprawiają notowania i budują pewność zespołu.
| Rywal | Charakter konfrontacji | Wpływ na ranking | Najważniejsze momenty |
|---|---|---|---|
| Anglia | Historyczne derby, liczne towarzyskie i oficjalne | Znaczny wpływ na prestiż narodowy | Pierwszy mecz 1872, liczne pamiętne spotkania |
| Niderlandy | Turniejowe konfrontacje, mecze o wysokim poziomie | Wpływ na pozycjonowanie w Europie | Zwycięstwa i wyrównane starcia w mistrzostwach |
| Irlandia Północna | Derby Wysp Brytyjskich, eliminacje | Stabilizuje pozycję w regionie | Wielokrotne zacięte mecze eliminacyjne |
| Czechy | Eliminacje i towarzyskie starcia | Wpływ na ranking i formę drużyny | Kluczowe mecze w kwalifikacjach |
| Norwegia | Spotkania w grupach i sparingi | Pomiar siły wobec drużyn północnoeuropejskich | Pamiętne starcia w eliminacjach |
Zmiany w Sztabie Trenerskim
Przez ostatnie dekady zmiany trenerów wpływały na styl gry i wyniki reprezentacji. W tym fragmencie omawiamy ewolucję kadry szkoleniowej, rolę lidera i wpływ asystentów na codzienną pracę zespołu.
Nowy selekcjoner
Od 2019 roku na stanowisku selekcjonera pracuje Steve Clarke. Jego podejście skupiło się na dyscyplinie oraz organizacji defensywnej. W efekcie drużyna zyskała wyraźniejszą tożsamość taktyczną.
Kluczowi współpracownicy
W sztabie trenerskim pojawili się doświadczeni asystenci John Carver i Steven Reid. Ich rola obejmuje przygotowanie meczów, analizę przeciwników i pracę z zawodnikami podczas treningów. Obecność takich osób przy selekcjonerze przyczynia się do sprawniejszego wdrażania pomysłów taktycznych.
Wpływ na wyniki drużyny
Zmiany trenerów Szkocja odczuwały różnie w czasie eliminacji. Okresy niestabilności często korelowały z gorszymi rezultatami, co widać w historii kadry. Stabilny sztab sprzyjał poprawie wyników i wzrostowi pozycji w rankingu.
| Okres | Selekcjoner | Kluczowi asystenci | Wpływ na wyniki |
|---|---|---|---|
| 1980–1990 | Jock Stein / Andy Roxburgh | Różni | Budowa fundamentów po latach zmian |
| 1990–2000 | Craig Brown | Stały sztab | Relatywna stabilizacja i dobre eliminacje |
| 2000–2010 | Berti Vogts / Walter Smith | Różni | Okres kryzysu za Vogtsa, potem próby odbudowy |
| 2010–2018 | Alex McLeish / Gordon Strachan / Craig Levein | Rotacja asystentów | Niejednolite wyniki, problemy w eliminacjach |
| 2019–obecnie | Steve Clarke | asystenci John Carver, Steven Reid | Poprawa organizacji, lepsze rezultaty w eliminacjach |
Najlepsi Piłkarze Reprezentacji
W tej części przyjrzymy się kluczowym postaciom oraz kształtowi gry, który daje Szkocji stabilność i ofensywne możliwości. Omówienie obejmuje zarówno skład personalny, jak i przykłady indywidualnych występów, które wpływają na decyzje selekcjonera.
Obecna kadra i formacja
Trener zwykle ustawia zespół w systemie 3-5-2 lub 4-2-3-1, by wykorzystać szerokość skrzydeł i siłę w środku pola.
Wśród nazwisk często pojawiają się kluczowi obrońcy i rozgrywający. Przy omawianiu składy reprezentacji szkocji warto podkreślić pozycję kapitana i liderów defensywy.
Obecna kadra szkocja obejmuje mieszankę rutyny i młodości. To równowaga między zawodnikami z doświadczeniem międzynarodowym a tymi, którzy rozwijają się dzięki regularnym występom w ligach krajowych i zagranicznych.
Najlepsze występy indywidualne
Historyczne rekordy formacji ataku i bramkostrzelności nadal robią wrażenie. Przykłady rekordzistów ilustrują skalę osiągnięć w reprezentacji.
Współcześnie uwagę przyciągają liderzy linii pomocniczej i obronnej. Andrew Robertson często prowadzi z lewej strony, dostarczając asysty i organizując grę.
Scott McTominay i John McGinn regularnie wpływają na tempo i agresję w środku pola. Ich występy w klubach przekładają się na formę w drużynie narodowej.
Przewidywania dotyczące przyszłości
Młodzi zawodnicy, tacy jak Nathan Patterson, Billy Gilmour czy Kieran Tierney, mają możliwości rozwoju dzięki grze na poziomie klubowym. Regularne występy w silnych ligach przyspieszają ich progres.
Składy reprezentacji szkocji będą zapewne ewoluować w stronę większej liczby graczy z doświadczeniem w Premier League i innych czołowych ligach. To może poprawić kreatywność i odporność mentalną zespołu.
Obecna kadra szkocja, wzbogacona o talenty i stabilnych liderów, stwarza pole do optymistycznych prognoz dotyczących wyników i pozycji w rankingu.
Statystyki Reprezentacji
W tej części prezentujemy kluczowe dane dotyczące występów Szkocji. Materiał obejmuje liczby związane z bramkami, asystami, porównanie pozycji w światowych notowaniach oraz szczegółową analizę wyników z wielkich imprez. Dane ułatwiają interpretację trendów i formy drużyny.
Historia bramek i asyst
Kenny Dalglish i Denis Law dzielą rekord strzelecki reprezentacji Szkocji, po 30 goli każdy. Obok nich w czołówce znajdują się Hugh Gallacher z 24 trafieniami i Lawrie Reilly z 22 bramkami. Lista najlepszych strzelców pokazuje różne epoki sukcesów i dominacji konkretnych napastników.
Warto zestawić te liczby z liczbą występów. Najwięcej meczów w narodowych barwach rozegrało kilku zawodników, co wpływa na kontekst osiągnięć strzeleckich. Statystyki reprezentacji uwzględniają też liczbę asyst i udział kluczowych graczy w decydujących akcjach.
Porównanie z innymi drużynami
Porównanie rankingów pokazuje zmienność pozycji Szkocji. W jednym notowaniu zespół plasował się około 45. miejsca z około 1480 punktami. W innym zestawieniu Szkocja była na miejscu 34 z 1506.89 pkt. Różnice wynikają z kalendarza meczów i siły rywali.
W porównaniu z Anglią, Polską i Walią widać rozbieżności w punktacji i stabilności formy. Mecze z teoretycznie silniejszymi przeciwnikami często wpływają na tempo zmian w rankingu. Takie porównania ułatwia tabela ligowa szkocji oraz międzynarodowe notowania.
Analiza statystyczna występów
Bilans Szkocji na mundialach to częste występy w fazie grupowej i rzadkie przejścia dalej. Analiza skuteczności w kwalifikacjach wskazuje na nierówności w formie. Przykład z eliminacji do Euro 2020: w grupie I Szkocja zdobyła 15 punktów z bilansem bramek 16–19.
Skuteczność rzutów karnych w barażach ma wpływ na ostateczne wyniki. Dogłębna analiza statystyki reprezentacji obejmuje oczekiwaną wartość bramek (xG), procent celnych podań w tercjach ofensywnych i wpływ zmian trenera na ofensywę. Tego typu wskaźniki pomagają wyjaśnić krótkoterminowe wahania formy.
| Wskaźnik | Szkocja (przykładowo) | Anglia | Polska | Walia |
|---|---|---|---|---|
| Średnia goli na mecz (ostatnie 20) | 1.25 | 1.75 | 1.30 | 1.10 |
| Średnia straconych goli (ostatnie 20) | 1.10 | 0.85 | 1.20 | 1.15 |
| Skuteczność rzutów karnych (baraże) | 66% | 80% | 75% | 70% |
| Pozycja w rankingu (przykładowe notowanie) | 34–45 | 4–6 | 25–30 | 18–25 |
| Średnie xG na mecz | 1.40 | 2.10 | 1.45 | 1.20 |
| Bilanse w kwalifikacjach (przykład) | 15 pkt, bramki 16–19 | 20–24 pkt, bramki 25–10 | 14–16 pkt, bramki 12–14 | 16–18 pkt, bramki 18–15 |
| Wpływ meczów z silniejszymi rywalami | Duży | Umiarkowany | Umiarkowany | Znaczący |
Kalendarz Meczy i Turniejów
Aktualny kalendarz meczów reprezentacji szkocji obejmuje mecze towarzyskie, terminy kwalifikacji i udział w dużych turniejach. Szkocka federacja planuje spotkania kontrolne z myślą o przygotowaniach do eliminacji i finałów.
Nadchodzące mecze towarzyskie
Przygotowawcze mecze reprezentacji wspierają rytm zespołu przed poważniejszymi rozgrywkami. SFA umawia sparingi z drużynami o zróżnicowanym stylu gry, by trener mógł sprawdzić różne ustawienia.
Takie spotkania wpływają na formę indywidualną i kolektywną. Mecz towarzyski daje szansę rezerwowym zawodnikom na pokazanie się przed nadchodzącymi wyzwaniami.
Eliminacje do Mistrzostw Świata
Historia udziału w eliminacjach do MŚ pokazuje wiele prób bez pewnego awansu. Udział w kwalifikacjach kształtuje ranking i doświadczenie drużyny.
Sezony kwalifikacyjne zmuszają sztab do dostosowań w taktyce i doborze kadry. Wyniki w eliminacjach do MŚ mają bezpośredni wpływ na pozycję w światowych tabelach.
Udział w Mistrzostwach Europy
Szkocja wywalczyła udział w Mistrzostwach Europy, co wzmocniło pozycję drużyny. Awans do Euro 2020 i Euro 2024 potwierdził progres reprezentacji.
Pamiętne baraże do Euro 2020 obejmowały półfinał z Izraelem i finał z Serbią, gdzie decydowały karne. Te mecze reprezentacji szkocji pokazały charakter i determinację zespołu.
Aktualny kalendarz meczów reprezentacji szkocji pozwala śledzić terminy towarzyskich spotkań, kolejne rundy eliminacji do MŚ i ewentualne starty w przyszłych edycjach mistrzostw.
Rola Kibiców w Sukcesach
Wsparcie publiczności dla reprezentacji Szkocji ma długą tradycję. Na trybunach widać charakterystyczne barwy i śpiewy, które budują wyjątkową atmosferę. Taka atmosfera wpływa na postawę zawodników podczas ważnych spotkań.
Historia wsparcia dla drużyny
Od pierwszych międzynarodowych meczów na Hampden Park, Tartan Army zyskało miano jednej z najbardziej rozpoznawalnych grup kibiców. Wielkie przyjazdy na mecze domowe i wyjazdowe pokazały rolę kibiców Szkocji w kształtowaniu tożsamości drużyny.
Najważniejsze wydarzenia dla kibiców
Masowe powitania po meczach, celebracje podczas mistrzostw oraz wspólne oglądanie barażów tworzą trwałe wspomnienia. Wydarzenia kibiców skupiają tłumy na placach i stadionach, co wzmacnia więź między zespołem a fanami.
Wpływ społeczności na zespół
Silna społeczność piłkarska szkocji przekłada się na lepsze morale zawodników. Lokalne kluby i SFA współpracują, by rozwijać młode talenty i budować strukturę wsparcia. Zaangażowanie mediów i kibiców ma też wymiar ekonomiczny, co poprawia warunki przygotowań reprezentacji.
Przyszłość Reprezentacji Szkocji
Reprezentacja Szkocji stoi przed okresem, w którym stabilna praca sztabu i inwestycje w szkolenie mogą przynieść wymierne korzyści. Dyskusja o przyszłość reprezentacji szkocji obejmuje plany federacji, rozwój zawodników i cele w kontekście dużych turniejów.
Cele na najbliższe lata
Główne cele na najbliższe lata koncentrują się na konsolidacji pozycji w rankingu FIFA. Kolejnym celem jest regularne wychodzenie z grupy na dużych imprezach, w tym na mistrzostwa europy w piłce nożnej.
Federacja szkocka planuje poprawę bilansu meczów eliminacyjnych i dąży do awansów bez baraży. W planie jest też wzmocnienie roli Scottish FA w szkoleniu młodzieży.
Młode talenty w składzie
Młode talenty szkocja to grupa zawodników, którzy już zdobywają doświadczenie na poziomie międzynarodowym. Wśród nich są Nathan Patterson, Billy Gilmour i David Turnbull.
Regularna gra w Premier League i Scottish Premiership przyspiesza rozwój tych graczy. Klubowe środowisko i rywalizacja wpływają na tempo adaptacji do wymogów reprezentacji.
Przewidywania dotyczące wyników
Realistyczne przewidywania wskazują na poprawę miejsca w rankingu przy stabilnej pracy sztabu trenerskiego. Sukcesy w eliminacjach powinny umocnić pozycję drużyny w perspektywie 2–4 lat.
Scenariusz zakłada utrzymanie się w gronie średnich ekip FIFA z potencjałem wzrostu. Obecność na mistrzostwach europy w piłce nożnej pozostaje kluczowym miernikiem postępu.
Podsumowanie i Wnioski
Analiza pokazuje, że reprezentacja Szkocji ma bogatą historię i stabilne fundamenty. Wiele zmiennych wpływa na pozycję drużyny w światowych tabelach — obecne notowania oscylują w środku rankingu FIFA (około 34–45), co potwierdza potrzebę konsekwentnej pracy nad formą i taktyką. To krótkie podsumowanie rankingi reprezentacja szkocji uwzględnia zarówno rolę decydentów, jak i dyspozycję kluczowych piłkarzy.
Kluczowe wnioski z analizy
Stabilność sztabu trenerskiego pod wodzą Steve Clarke oraz obecność zawodników takich jak Andrew Robertson i John McGinn sprzyjają poprawie wyników. Realistyczne cele obejmują poprawę pozycji w rankingu FIFA i lepsze występy w eliminacjach. Równocześnie należy pamiętać o zmienności notowań wynikającej z różnych dat publikacji danych.
Znaczenie reprezentacji dla społeczeństwa
Znaczenie reprezentacji szkocji wykracza poza boisko. Silne więzi z kibicami, znane jako Tartan Army, wzmacniają tożsamość narodową i wspierają rozwój piłki na poziomie krajowym. Systemy szkolenia i rozgrywki, w tym Scottish Premiership i niższe ligi, mają bezpośredni wpływ na jakość kadry narodowej oraz na tabela ligowa szkocji.
Oczekiwania wobec dalszego rozwoju drużyny
Oczekiwania wobec drużyny są konkretne i osiągalne: awans z grupy na dużych turniejach, stabilny awans w rankingu oraz dalszy rozwój młodzieży. Sukces zależy od inwestycji w akademie, utrzymania kadry trenerskiej i formy liderów. Dla najbardziej aktualnych danych warto monitorować oficjalne źródła SFA i FIFA, gdyż różne daty notowań mogą wpływać na prezentowane pozycje.